TÊ TAY VÀ HỘI CHỨNG ỐNG CỔ TAY


Bạn có cảm thấy tê các ngón tay khi đi xe máy hoặc khi thức dậy buổi sáng hay không ? Có khi nào bạn tê các ngón tay đến mức làm rơi đũa ăn hay không ? Nếu câu trả lời là có thì bạn có khả năng mắc phải hội chứng ống cổ tay.

Rất nhiều người khi bị hội chứng ống cổ tay cứ tin rằng mình bị tê thấp, phong thấp nên đã tự điều trị bằng các loại thuốc, kể cả các thuốc không rõ xuất sứ và tác dụng ra sao cho đến khi bệnh tiến triển nặng, thần kinh bị teo và xơ hoá, lúc đó dù điều trị tốt nhưng sụ phục hồi rất kém.

GIẢI PHẪU HỌC THẦN KINH GIỮA VÙNG CỔ TAY

1. Hội chứng ống cổ tay là gì?
Về giải phẫu thì ống cổ tay là một ống hẹp thực sự được cấu tạo bởi các xương cổ tay ở phía sau và 2 bên còn phía trước là dây chằng vòng trước cổ tay khá dày và chắc. Để cho bàn tay và các ngón tay có thể cử động được thì cần đến các gân đi từ trên cẳng tay xuống các ngón tay và các khớp. Khi gân gập của các ngón tay đi ngang qua cổ tay thì được sắp xếp sát cạnh nhau nằm trong ống cổ tay sao cho tiết diện nhỏ nhất.

HÌNH ẢNH CHO THẤY THẦN KINH GIỮA BỊ CHÈN ÉP

Trong ống cổ tay, ngoài các gân cơ còn có thần kinh giữa nằm ngay dưới dây chằng vòng trước do đó thần kinh này rất dễ bị chèn ép bởi dây chằng vòng và gây ra hội chứng ống cổ tay.

Ở giai đoạn đầu của chèn ép thì thần kinh sẽ bị thiếu máu nuôi cục bộ và luồng thần kinh sẽ bị cản trở, còn ở giai đoạn sau thì thần kinh bị teo lại, bao ngoài bị sơ hóa và luồng thần kinh bị ngăn chặn hoàn toàn.

Chưa rõ tại sao dây chằng vòng trước cổ tay gây chèn ép thần kinh giữa vì trong phẫu thuật giải ép ống cổ tay, người ta không ghi nhận sự thay đổi đáng kể về hình dáng và độ dày của nó.

Hội chứng ống cổ tay thường xảy ra một cách tự nhiên ở nữ giới nhiều hơn nam giới. Có một vài nghề nghiệp đặc biệt có thể tạo điều kiện xuất hiện hội chứng này qua các thao tác có áp lực trên mặt lòng bàn tay một cách liên tục hoặc định kỳ như công nhân sử dụng búa máy, đẩy hàng nặng.v.v.
Đồng thời hội chứng ống cổ tay cũng có thể xảy ra khi có gia tăng áp lực trong ống cổ tay vì bất cứ lý do nào khác như khối u, gãy đầu dưới xương quay.

2. Triệu chứng
Tê tay là dấu hiệu chủ yếu đầu tiên, tê nhiều hay ít tùy theo mức độ chèn ép trên thần kinh giữa. Bệnh nhân bị giảm cảm giác ở mặt lòng các ngón tay cái, trỏ và giữa. Lúc đầu chỉ tê một lúc vào buổi sáng sau khi thức dậy, đẩy cá khối nặng hay lái xe gắn máy rồi sau đó tê tay liên tục suốt ngày, kèm theo cảm giác tê tay là cảm giác kim châm nhè nhẹ ở đầu các ngón tay.

Nếu không được điều trị bệnh nhân sẽ mất dần cảm giác tiếp xúc và nhận biết các vật thể cầm nắm đến mức làm rơi muỗng đũa khi ăn.


HÌNH ẢNH CHO THẤY TÊ, ĐAU 3 + 1/2 NGÓN TAY PHÍA NGÓN CÁI

Ngón tay cái bị yếu dần do giảm cử động nhóm cơ gò cái ở các động tác đối ngón nhưng trong giai đoạn đầu bệnh nhân không nhận thấy còn ở giai đoạn sau thì gò cái bị teo lại rõ ràng.

Thông thường thì những dấu hiệu chủ quan phía trêm làm bệnh nhân khó chịu phải đi khám bệnh, các bác sỹ chuyên khoa sẽ thực hiện các thủ thuật khám lâm sàng để định bệnh như sau:
· Tìm dấu hiệu Tinel trên thần kinh giữa ở cổ tay
· Tìm cảm giác rung với tần số 256, 128, 32 Hz bằng âm thoa. Bệnh càng nặng nếu giảm cảm giác với tần số thấp.
· Tìm dấu hiệu giảm khả năng phân biệt 2 điểm trên cùng búp ngón
· Tìm dấu hiệu Phallen: khi bệnh nhân gập cổ tay chủ động và giữ cẳng tay thẳng đứng sẽ thấy tê các ngón tay hay gia tăng tê các ngón tay.
· Đo điện cơ (EMG) để tìm vận tốc dẫn truyền thần kinh giữa, bệnh càng nặng nếu vận tốc giảm nhiều.
Khi đã xác định hội chứng ống cổ tay rồi thì cần điều trị ngay vì nếu để quá lâu thì tổn thương thần kinh giữa rất khó phục hồi.

Ở giai đoạn đầu, bệnh nhẹ, chỉ cần mang nẹp thẳng cổ tay vào ban đêm trong vòng 2 tháng, thuốc chỉ hỗ trợ sự phục hồi tự nhiên gồm sinh tố nhóm B, ATP và Canxi.

Ở giai đoạn sau cần phải phẫu thuật. Nếu bị bệnh không lâu chỉ cần mở ống cổ tay, cắt dây chằng vòng và giải phóng thần kinh giữa là đủ, nhưng nếu bệnh đã lâu nhất là đã có teo cơ gò cái thì bao ngoài thần kinh bị xơ hóa, cần phải bóc tách và cắt bao ngoài. Đường mổ kinh điển ở mặt trước cổ tay sẽ tạo ra một vết sẹo khó thấy khi lành.

Bệnh nhân được gây tê tùng thần kinh tại vùng nách và làm ga-rô cánh tay, do đó phẫu thuật không mất máu, bệnh nhân có thể xuất viện trong ngày.
Có nhiều kỹ thuật mổ hội chứng ống cổ tay ngoài kỹ thuật kinh điển , kỹ thuật nào cũng có mục đích là cắt dây chằng vòng để loại trừ nguyên nhân gây chèn ép và kỹ thuật nào cũng cho kết quả tốt.

Kỹ thuật nội soi hiện đại có ưu điểm là đường mổ nhỏ, mổ nhanh nhưng nếu bệnh nhân bị bệnh quá lâu bao ngoài thần kinh bị xơ hoá thì không thể bóc tách bao để giải phóng hoàn toàn thần kinh được.

ĐƯỜNG MỔ CẮT DÂY CHẰNG CỔ TAY GIẢI PHÓNG THẦN KINH GIỮA

Nếu mổ sớm bệnh nhân sẽ hết tê tay và phục hồi cảm giác khá nhanh, nhưng nếu mổ sau khi có teo cơ gò cái thì sự phục hồi kém hơn nhiều.

3. Phân biệt
Có một vài bệnh cũng gây ra vài dấu hiệu tương tự hội chứng ống cổ tay nên dễ bị nhầm lẫn như bệnh của dây thần kinh, các bệnh của cột sống, các bệnh thoái hoá, chèn ép sau chấn thương, khối u thần kinh.v.v. Do đó cần khám bệnh chuyên khoa để được chẩn đoán và điều trị sớm.

————————————————————————————————————————————————————

Tê tay là một trong những khó chịu mà một số người, già cũng như trẻ, mắc phải. Bệnh có thể do nhiều nguyên nhân, có thể kể ra một số như: rối loạn canxi máu, co thắt mạch máu ngoại vi, hội chứng ống cổ tay. Nhưng nguyên nhân hay gặp nhất có lẽ là hội chứng ống cổ tay. Nam hay nữ đều có thể bị bệnh, nhưng phụ nữ bị nhiều hơn nam giới.

Tê tay do hội chứng ống cổ tay thường gặp ở người khoảng 35 tuổi trở lên, nhất là ởphụ nữ, người trẻ hơn cũng có thể bị nhưng ít. Bệnh thường thấy ở người lao động dùng nhiều tới động tác lắc của cổ tay, ví dụ như các bà nội trợ, chị em tiểu thương. Ví dụ nhiều chị em buôn bán thịt và cá ở chợ bị chứng bệnh này, có thể do hay dùng dao nặng chặt thịt cá hàng ngày, cũng có phần do thường xuyên tiếp xúc ẩm ướt. Hội chứng ống cổ tay còn có thể là biểu hiện của một trong những bệnh sau: các loại viêm đa dây thần kinh, bệnh viêm đa khớp dạng thấp… Ví dụ: trong viêm đa dây thần kinh do tiểu đường, giai đoạn đầu có thể chỉ có  hội chứng ống cổ tay. Hội chứng này cũng có thể xuất hiện song song với bệnh thoái hóa cột sống cổ.

Biểu hiện đầu tiên của bệnh là tê tay. Tê ở gan bàn tay, cùng với ngón trỏ và ngón giữa. Thường nhất là người bệnh chỉ thấy tê ngón trỏ và ngón giữa. Nhưng cũng có người cảm thấy tê ở tất cả các ngón tay, ở hai ngón vừa kể thì tê nhiều hơn. Tê tay thường xuất hiện khi cầm tay lái xe máy đi xa, có người đang đi xe máy phải dừng lại buông tay ra và vẩy vẩy mấy cái, rồi mới đi tiếp được; Cũng có người đang ngủ, nửa đêm bị thức giấc do tê và đau các ngón tay, dậy đi lại và vẩy tay một lúc, lại hết tê và đi ngủ lại. Bệnh thường khởi đầu ở 1 tay, và thường là ở tay thuận. Ví dụ nếu thuận tay mặt, thì khi bị tê tay do hội chứng ống cổ tay, thường cũng tay mặt bị trước. Về sau có thể tay bên kia cũng bị tê. Sau một thời gian không được chữa trị, dần dần có rối loạn vận động, biểu hiện bằng yếu và teo khối cơ ô mô cái, là khối cơ vốn phồng lên ở gan tay, chỗ dưới của ngón tay cái. Khi quá gấp hoặc quá ưỡn cổ tay, thì các triệu chứng tê tay có thể tăng lên.

Nguyên nhân của bệnh là do dây thần kinh giữa bị chèn ép ở cổ tay. Dây thần kinh giữa là một dây nhận cảm giác ngoài da của ngón trỏ và ngón giữa, và gan bàn tay ở phía dưới 2 ngón tay đó. Đồng thời dây thần kinh giữa còn chỉ huy co cơ của các ngón tay, nhất là tại ô mô cái. Tại cổ tay dây thần kinh giữa đi trong một đường ống, gọi là ống cổ tay, tiếng nước ngoài là carpal tunnel. Ống cổ tay là khoảng không gian giữa các xương của cổ tay ở dưới và ở hai bên, có một tấm gân rộng gọi là cân ngang của cổ tay phủ lên trên như một cái mái. Khoảng không gian trong ống cổ tay khá chật hẹp, khi nó chít hẹp lại, thì dây thần kinh giữa bị chẹt trong đó, và gây ra hội chứng ống cổ tay. Khi khám bệnh, bác sỹ thần kinh dùng búa bằng cao su gõ vào cổ tay, người bệnh thấy tê lan xuống các ngón tay, gọi là dấu hiệu Tinnel.

Hội chứng ống cổ tay là loại bệnh gây tê tay (và teo bàn tay nếu để muộn) hay gặp nhất. Trên thế giới người ta đã đề cập tới từ lâu. Một phương pháp giúp chẩn đoán chính xác hội chứng ống cổ tay là chẩn đoán điện, hay còn gọi là điện cơ. Cách đây ít năm, tại Phòng Điện cơ Bệnh viện 175 (Gò Vấp, thành phố Hồ Chí Minh), các bác sỹ đã nghiên cứu và lập ra những tiêu chuẩn chẩn đoán dành riêng cho người Việt nam. Họ cũng nhận thấy trong các bệnh nhân, thì đa số (92%) là phụ nữ, và thường là bị tay mặt (tay phải), vì đa số người ta thuận tay mặt. Hiện nay ngoài bệnh viện 175, nhìều bệnh viện khác trong thành phố đã có máy điện cơ, như: Trung tâm Chấn thương Chỉnh hình, Bệnh viện Chợ rẫy, Da Liễu, Trung tâm Medic (Hòa Hảo).

Nếu bạn đọc gần đây hay bị tê tay, tê tăng lên khi cầm tay lái xe máy, hoặc bị vào lúc nửa đêm đang ngủ, tê nhiều ở ngón trỏ và ngón giữa, thì chúng tôi khuyên bạn hãy đi “đo điện cơ”, tức là đi làm chẩn đoán điện ở một trong những nơi kể trên. Nếu đã chẩn đoán rõ ràng là hội chứng ống cổ tay, thì việc điều trị tê tay trở nên dễ dàng. Có hai cách điều trị: nội khoa và phẫu thuật. Cách điều trị nội khoa là bác sỹ chích thuốc corticoide vào trong ống cổ tay, bệnh có thể khỏi từ vài tháng đến nhiều năm, tùy từng người, càng phát hiện sớm để trị bệnh, thì càng khỏi lâu. Cách điều trị phẫu thuật thì triệt để hơn, bác sỹ rạch một đường nhỏ ở cổ tay để giải phóng dây thần kinh ra khỏi ống cổ tay, giống như Tôn Ngộ Không thoát khỏi vòng kim cô vậy. Đây là một phẫu thuật nhỏ, thường chỉ cần gây tê tại chỗ, bệnh nhân thậm chí không cần nằm viện. Đa số sau mổ khỏi vĩnh viễn. Hiện nay nhiều nơi làm phẫu thuật này, như Trung Tâm Chấn Thương Chỉnh Hình ở Trần Hưng Đạo, hay Bệnh viện 175 ở Gò Vấp.


Like it? Share with your friends!

0

What's Your Reaction?

Angry Angry
0
Angry
Cute Cute
0
Cute
Fail Fail
0
Fail
Geeky Geeky
0
Geeky
Lol Lol
0
Lol
Love Love
0
Love
OMG OMG
0
OMG
Win Win
0
Win
WTF WTF
0
WTF

Comments 0

Thư điện tử của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

TÊ TAY VÀ HỘI CHỨNG ỐNG CỔ TAY

log in

Captcha!

reset password

Back to
log in
Choose A Format
Personality quiz
Series of questions that intends to reveal something about the personality
Trivia quiz
Series of questions with right and wrong answers that intends to check knowledge
Poll
Voting to make decisions or determine opinions
Story
Formatted Text with Embeds and Visuals
List
The Classic Internet Listicles
Open List
Open List
Ranked List
Ranked List
Meme
Upload your own images to make custom memes
Video
Youtube, Vimeo or Vine Embeds
Audio
Soundcloud or Mixcloud Embeds
Image
Photo or GIF
Gif
GIF format