HỘI CHỨNG ỐNG CỔ TAY (2)


Hội chứng ống cổ tay là một tập hợp các triệu chứng của một bệnh thần kinh ngoại biên thường gặp, nhất là ở phụ nữ, do nhiều nguyên nhân khác nhau trong dó có nguyên nhân nghề nghiệp. Từ “ống cổ tay” dịch từ “carpal tunnel” tương đối sát nghĩa, từ “cườm tay”, dễ nghe hơn nhưng không được sát nghĩa.


SƠ LUỢC VỀ CƠ THỂ VÀ SINH LÝ BỆNH
Ống cổ tay là khoảng trống ở giữa xương cổ tay và các dây chằng bao quanh các gân gấp của bàn tay. Thân kinh “Giữa” chui qua ống cổ tay cùng với các gân cơ. Thần kinh Giữa là thần kinh hỗn hợp, vừa truyền cảm giác từ ngoại biên về trung ương vừa truyền mênh lệnh vận động từ trung ường đến caác bắp thịt của ngón tay. Phạm vi của thần kinh Giữa là các ngón tay cái, trỏ, giữa và nửa trong của ngón tay đeo nhẫn. Vì chui qua một ống hẹp giống như chui qua một đường hầm chật chội nên thần kinh Giữa dễ bị chèn ép nếu các gân cơ bị sưng phù do đó gây ra các triệu chứng về cảm giác và vận động của các bắp thịt liên hệ.


TRIỆU CHỨNG
Bệnh nhân cảm thấy đau ở cổ tay. Đau lan xuống ngón cái, trỏ, giữa và nửa trong của ngón tay đeo nhẫn. Bệnh nhân cũng cảm thấy tê, giống như kiến bò hoặc kim châm. Cảm giác đau và tê cũng lan lên cẳng tay. Bệnh nhân thường phải lắc bàn tay để bớt khó chịu Triệu chứng tăng thêm vào ban đêm, làm bệnh nhân khó ngủ. Dần dần bệnh nhân có thể mất cảm giác ở các ngón này. Ngón tay cái có thể bị yếu rồi bắp thịt bàn tay ở dưới ngón cái bị teo nhỏ.
Triệu chứng có thể xảy ra ở cả hai tay, nhưng thường nặng hơn ở bàn tay thuận.


NGUYÊN NHÂN
Nhiều nguyện nhân làm cho thần kinh giữa bị chèn ép như
1. mấu xương ở khớp cổ tay hoặc dị dạng do gẫy cổ tay,
2. tê thấp làm sưng khớp,
3. thai kỳ, cơ thể phụ nữ giữ nhiều nước khi có thai khiến họ lên cân,
4. tiểu đường, có thể gây thoái hóa dạng bột,
5. nhược giáp gây sưng phù,
6. các cử động liên tiếp của cổ tay. Đây là một bệnh nghề nghiệp, xảy ra do sử dụng máy có rung chuyển khi vận hành như máy cưa, hoặc làm các nghề đòi hỏi phải cử động tay liên tục như đánh máy, gõ trên bàn phím của máy vi tính, thu tiền, làm việc trong dây truyền thực phẩm…Cách cầm dụng cụ, tư thế của bàn tay, tư thế của cơ thể có ảnh hưởng trong việc gây triệu chứng.


CHẨN ĐOÁN
Chẩn đoán dựa vào bệnh sử và lâm sàng. Gõ vào thần kinh giữa ở cườm tay hoặc giữ bàn tay ở thế gập trong 1 phút có thể gây ra hoặc làm tăng triệu chứng. Có khi cần bổ tức bằng cách đo vận tốc luồng thần kinh, đo điện cơ đồ, khảo sát thần kinh Giữa bằng siêu âm hoặc MRI (cộng hưởng từ).


Cần phân biệt với chứng đau và tê thần kinh do chèn ép từ trên cột sống cổ. Cần tìm các bệnh kết hợp gây hội chứng ống cổ tay như tiểu đường, nhược giáp…


Tuy gây triệu chứng phiền toái nhưng thông thường hội chứng cổ tay không nguy hiểm. Một số trường hợp tự khỏi sau một thời gian, những người bị hội chứng cổ tay do thai kỳ sẽ khỏi sau khi sinh, một số sẽ bớt hoặc khỏi sau khi sửa đổi tư thế và cách làm việc hoặc sau khi điều trị bệnh căn bản, một số tiến triển làm yếu, liệt và teo bắp thịt bàn tay cần giải phẫu. Sự tiến triển của hội chứng cũng tùy thuộc ở các yếu tố khác nữa như sự căng thẳng ở chỗ làm và tinh thần của người bệnh. Ở một số người, hội chứng ống cổ tay làm họ trở nên chán nản buồn bực, và trầm cảm.


ĐIỀU TRỊ
Cần dùng nhiều biện pháp:
1. nẹp cổ tay để giữ bàn tay ở vị trí trung gian, giảm các hoạt động gập và xoay cổ tay liên tiếp do dó giảm sưng phù của các đầu gân cơ;
2. thuốc uống gồm thuốc giảm đau chống viêm không steroid, và thuốc steroid; thuốc steroid có hiệu quả hơn là thuốc chống viêm không steroid;
3. tiêm steroid một cách thận trọng vào trong ống cổ tay có hiệu quả hơn thuốc uống;
4. điều trị bằng siêu âm có thể có hiêụ quả trong dài hạn;
5. giải phẫu, nhằm giảm áp lực trong ống cổ tay khi các phương pháp điều trị bảo tồn không đạt kết quả.
6. điều trị các bệnh tổng quát nếu có như tê thấp, nhược giáp, mập phì, tiểu đường…


PHÒNG NGỪA
Cần lưu ý đến tư thế khi làm việc:
1. giữ cho bàn tay trên cùng mặt phẳng với cẳng tay,
2. không nắm dụng cụ quá mạnh,
3. không gõ bàn phím quá mạnh,
4. đổi tay nếu có thể đuợc;
5. nghỉ mỗi 15-20 phút;
6. giữ tay ấm,
7. không gối đầu trên tay khi ngủ,
8. thư dãn.

Bs Nguyễn Văn Ðích

 

Hội chứng ống cổ tay: Nguyên nhân và điều trị

Thần kinh giữa đi qua ống cổ tay và chi phối cảm giác cho ngón tay cái, ngón trỏ, ngón giữa của bàn tay và một vài cơ khác ở bàn tay. Bất cứ nguyên nhân nào làm hẹp ống cổ tay cũng gây chèn ép và kích thích thần kinh giữa. Triệu chứng điển hình là cảm giác tê, kiến bò… ở ngón cái, ngón giữa và ngón trỏ. Hội chứng này gọi là hội chứng ống cổ tay.

Những người béo phì, phụ nữ mang thai, tình trạng suy giáp, viêm khớp dạng thấp, tình trạng viêm đa dây thần kinh do tiểu đường… và chấn thương cổ tay hay gây nên hội chứng ống cổ tay. Tình trạng viêm gân do những công việc lặp lại thường xuyên của cổ tay, ví dụ như gõ bàn phím vi tính liên tục, cũng có thể gây ra hội chứng ống cổ tay.

Đầu tiên bệnh nhân có cảm giác tê, kiến bò ở bàn tay, khu vực chi phối của thần kinh giữa (ngón cái, ngón trỏ, ngón giữa và một phần của ngón áp út). Khi bệnh tiến triển lâu, bệnh nhân sẽ có cảm giác nóng cháy, chuột rút hoặc yếu bàn tay. Thỉnh thoảng bệnh nhân cũng có thể có triệu chứng đau ở cẳng tay. Bệnh mãn tính có thể gây teo cơ lòng bàn tay, thường là ở mô cái.

Điều trị: Chủ yếu là nghỉ ngơi, bất động cổ tay với nẹp cổ tay. Nếu điều trị nội khoa không hiệu quả, hoặc triệu chứng nặng, ảnh hưởng đến chức năng vận động của bàn tay thì có thể phải phẫu thuật, cắt đi dây chằng cổ tay gây chèn ép thần kinh giữa nhằm giúp phục hồi phần nào chức năng vận động và tránh làm tổn thương thêm dây thần kinh giữa.

Trí Khang


Like it? Share with your friends!

0

What's Your Reaction?

Angry Angry
0
Angry
Cute Cute
0
Cute
Fail Fail
0
Fail
Geeky Geeky
0
Geeky
Lol Lol
0
Lol
Love Love
0
Love
OMG OMG
0
OMG
Win Win
0
Win
WTF WTF
0
WTF

Comments 0

Thư điện tử của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

HỘI CHỨNG ỐNG CỔ TAY (2)

log in

Captcha!

reset password

Back to
log in
Choose A Format
Personality quiz
Series of questions that intends to reveal something about the personality
Trivia quiz
Series of questions with right and wrong answers that intends to check knowledge
Poll
Voting to make decisions or determine opinions
Story
Formatted Text with Embeds and Visuals
List
The Classic Internet Listicles
Open List
Open List
Ranked List
Ranked List
Meme
Upload your own images to make custom memes
Video
Youtube, Vimeo or Vine Embeds
Audio
Soundcloud or Mixcloud Embeds
Image
Photo or GIF
Gif
GIF format